Immunoterapia alergenowa

Pojęcie „immunoterapia alergenowa”, czyli odczulanie, zostało wprowadzone po raz pierwszy przez Leonarda Noona w 1911 roku. Metoda ta ma na celu rozwinięcie przejściowego lub stałego stanu tolerancji na czynnik odpowiedzialny za reakcję alergiczną bądź nadwrażliwość. Jest to leczenie modyfikujące przebieg choroby, a jego efekt utrzymuje się długo zakończeniu terapii, co stanowi duże ułatwienie dla osób cierpiących na ciężkie postaci alergii.

Na czym polega immunoterapia?

Immunoterapia alergenowa polega na stopniowym i rozłożonym w czasie podawaniu wzrastających dawek alergenów. Prawdopodobnie wywołuje to zmianę rodzaju przeciwciał reagujących z alergenem na taki, który nie wyzwala reakcji alergicznej. W wyniku tego obserwuje się znaczne zmniejszenie ilości komórek tucznych i bazofilów we krwi – odpowiedzialnych za objawy alergii. Preparat odczulający można podawać w formie iniekcji podskórnej lub śródskórnej, podjęzykowo, doustnie, a nawet donosowo. Obecnie jest to jedyny dostępny sposób leczenia przyczynowego alergii (doraźne sposoby to np. leki przeciwhistaminowe takie jak Claritine). Metoda ta ma na celu zmniejszenie wrażliwości osoby uczulonej na alergen i ograniczenie lub całkowitą eliminację niepożądanych objawów alergii. Można powiedzieć, że immunoterapia „naprawia” błędy immunologiczne, które występują u alergików.

Co zrobić przed rozpoczęciem odczulania?

Przede wszystkim należy zgłosić się do lekarza alergologa, który powinien potwierdzić chorobę będącą wskazaniem do immunoterapii. Poza tym należy udowodnić związek między występującymi objawami a alergenem, aby mieć pewność co do zasadności leczenia.

Dla kogo immunoterapia alergenowa?

Odczulanie może być przeprowadzone u niemal każdego, bez względu na wiek. Wyjątek będą stanowić osoby z niedoborem odporności, chorobami tkanki łącznej i nowotworami. W przypadku dzieci umownie przyjmuje się wiek powyżej 5. roku życia. Natomiast w przypadku osób starszych bierze się pod uwagę obecność chorób współistniejących (nadciśnienie, choroba wieńcowa, cukrzyca), które mogą stanowić ograniczenie do zastosowania tego rodzaju leczenia. Jednak należy pamiętać o tym, że o kwalifikacji do immunoterapii decyduje lekarz alergolog, który uwzględni wszystkie czynniki ryzyka.

Jak postępować podczas immunoterapii?

Każda osoba poddająca się odczulaniu powinna być powiadomiona o możliwych reakcjach uczuleniowych i gdy wystąpią, powinna natychmiast zgłosić je lekarzowi. Dodatkowo w czasie trwania terapii powinno się zapisywać niepokojące objawy i powiadamiać o nich specjalistę podczas następnej wizyty. Bardzo ważne jest także unikanie narażenia na substancje alergizujące. Ponadto należy zażywać tylko te leki, które zostały zgłoszone lekarzowi i na które wyraził zgodę.

Skuteczność immunoterapii

Immunoterapia alergenowa może zmniejszyć krótkotrwałe objawy astmy alergicznej, istnieje jednak umiarkowane ryzyko zwiększenia reakcji ogólnoustrojowych i miejscowych. W przypadku alergicznego nieżytu nosa immunoterapia alergenowa jest klinicznie skuteczna, opłacalna i modyfikuje przebieg choroby w porównaniu ze standardowymi lekami. Wykazano również, że odczulanie jest korzystne w łagodzeniu objawów zapalenia błony śluzowej nosa i spojówek.