Epidemiologia - Dr Konior: zachorowania gromadne - nowe zjawisko w epidemiologii zakażeń

W ostatnich latach w Polsce wystąpiło nowe zjawisko w inwazyjnej chorobie meningokokowej (IChM) - pojawiły się zachorowania gromadne: rodzinne, żłobkowe oraz wśród skoszarowanych żołnierzy. Przyczyną jest zmieniająca się sytuacja epidemiologiczna.

"Obecnie prawie 50 proc. przypadków IChM w Polsce spowodowane jest serotypem C. Najczęściej występują one u małych dzieci, ale najwięcej jest ich wśród młodzieży pomiędzy 15. a 19. rokiem życia" - powiedział w piątek w Starachowicach (Świętokrzyskie) dr Ryszard Konior z oddziału neuroinfekcji i neurologii dziecięcej Szpitala Specjalistycznego im. Jana Pawła II w Krakowie.
Specjalista mówił o epidemiologii zakażeń meningokokowych na zorganizowanej przez firmę Ecolab międzynarodowej konferencji, poświęconej zapobieganiu zakażeniom w szpitalach i w środowisku przemysłu leków.

Jak zaznaczył Konior, w zeszłym roku stwierdzono w Polsce wzrost liczby zachorowań zakaźnych w stosunku do lat poprzednich. "Badania genotypowe bakterii, które wywołały zakażenia w ostatnich dwu latach, wskazują na pojawienie się u nas najbardziej inwazyjnych klonów meningokokowych" - podkreślił lekarz.

W 2006 i 2007 roku w prawie 40 proc. przypadków choroby meningokokowej spowodowanej serotypem C stwierdzono obecność szczepów ST-11/ET-37 CC - klonu uważanego za bardzo zjadliwy. Wszystkie ogniska epidemiczne, jakie wystąpiły w Polsce w tych latach, spowodowane były właśnie tym klonem.

Przebieg zakażeń był wyjątkowo ciężki, a przy tym obarczony wysokim ryzykiem zgonu (prawie 27 procent). Wobec takiej sytuacji epidemiologicznej zasadne stało się szczepienie profilaktyczne przeciwko meningokokom C dzieci i młodzieży, zwłaszcza na terenach endemicznych oraz w grupach ryzyka takich jak dzieci w domach dziecka i żłobkach, uczniowie i studenci zamieszkujący w internatach lub akademikach, skoszarowani żołnierze - mówił Konior.

W jego opinii, sytuacja epidemiologiczna wymaga stałego, pilnego monitorowania i jeśli stosunkowo niewielka zapadalność (obecnie 1,1 na 100 tys. osób) będzie nadal wzrastać, to nie można wykluczyć wprowadzenia w niedalekiej przyszłości szczepionki meningokokowej C do obowiązkowego programu szczepień ochronnych. Obecnie jest to szczepienie zalecane, ale wykonywane na koszt pacjenta; jedynie w przypadku ognisk epidemicznych szczepienia finansuje budżet państwa.

Spośród wszystkich postaci IChM dwie występują najczęściej i są największym zagrożeniem dla życia: sepsa meningokokowa i meningokokowe zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych. Choroba ta występuje na całym świecie, zarówno w postaci zachorowań sporadycznych, jak i małych epidemii na terenach endemicznych. Zdarzają się również duże epidemie.

Jej sprawca - bakteria neisseria meningitis (meningokok) - występuje pod postacią 13 serotypów, które różnicuje się na podstawie analizy ich otoczki polisacharydowej. Pięć z nich to serotypy uważane za chorobotwórcze: A, B, C, W 135 i Y. O ile serotyp A wywołuje okresowo duże epidemie w Afryce i Azji, w Europie praktycznie nie występuje.

W Polsce - tak jak w innych krajach europejskich - dominują zachorowania wywołane serotypem B, ale od 5 lat rośnie stopniowo odsetek zachorowań spowodowanych serotypem C. Sporadycznie występują też zachorowania szczepami W 135 i Y.

Firma Ecolab - organizator ogólnopolskiej akcji "Czyste ręce" - opracowuje produkty i oferuje usługi służące utrzymaniu higieny. Jej roczne przychody ze sprzedaży wynoszą 5,5 mld USD. (PAP)

Zobacz więcej >>