Rozmowa z dr Romanem Prończukiem specjalistą dermatologiemMedserwis:
Panie doktorze, co to jest trądzik? Czy to jest choroba, czy tylko przejściowe niedomaganie skóry?
dr Roman Prończuk
Trądzik jest przewlekłą chorobą skóry dotyczącą głównie osób młodych. Polega na powstawaniu zmian zapalnych takich jak grudki, torbiele potocznie nazywanych "pryszczami" ( zaczerwienionych i bolesnych w dotyku ) oraz niezapalnych czopów rogowych - zaskórników nazywanych też wągrami ( niebolesnych jasnych lub ciemnych punktów widocznych na powierzchni skóry)
Medserwis
Skąd biorą się te zmiany?
dr Roman Prończuk
Przyczyną choroby jest uwarunkowana genetycznie skłonność do wytwarzania łoju o nieprawidłowym składzie i rogowacenia ujść mieszków włosowych. W ten sposób dochodzi do zatkania ujść tych mieszków co sprzyja tworzeniu się zaskórników, gromadzeniu się bakterii i powstawaniu odczynów zapalnych. Procesy te nasilają się znacznie w okresie dojrzewania co wiąże się ze zwiększona aktywnością hormonów androgenowych, pobudzających wydzielanie łoju.
Medserwis
Jakie są rodzaje trądziku?
dr Roman Prończuk
Najczęściej występującym rodzajem trądziku jest trądzik pospolity z jego postacią młodzieńczą. Jednak istnieją też inne rodzaje tej choroby między innymi trądzik różowaty, polekowy, zawodowy, kosmetyczny, niemowlęcy. Przyczyny i leczenie każdego z wymienionych tu rodzajów trądziku są odmienne i wymagają innego leczenia dermatologicznego.
Medserwis
Kogo ta choroba dotyka najczęściej?
dr Roman Prończuk
Trądzik pospolity jak już wcześniej wspomniałem dotyka najczęściej osoby w wieku pokwitania. Nasilenie objawów u poszczególnych osób jest związane z nasileniem łojotoku, rogowacenia ujść mieszków włosowych i występowaniem innych zaburzeń uwarunkowanych genetycznie. Na przebieg trądziku mają wpływ także czynniki zewnętrzne: niektóre leki
(steroidy), czynniki zawodowe ( smary, oleje), czynniki klimatyczne ( nadmierne opalanie), nieodpowiednia pielęgnacja skóry ( używanie dużej ilości tłustych kremów czopujących gruczoły łojowe).
Medserwis
Czy trądzikiem można się zarazić, na przykład używając tego samego ręcznika co chory na trądzik?
dr Roman Prończuk
Oczywiście najlepiej jest używać własnego ręcznika, co uchroni nas przed wieloma chorobami zakaźnymi. Natomiast trądzik nie jest chorobą zakaźną i przebywanie w gronie osób z trądzikiem nie powoduje ryzyka pojawienia się na skórze zmian trądzikowych. Również częste i nadmierne mycie nie zabezpiecza przed jego wystąpieniem.
Medserwis
Jak zapobiegać tej chorobie, czy można się jej ustrzec?
dr Roman Prończuk
Wystąpieniu trądziku nie można zapobiec. Można i należy jak najszybciej leczyć trądzik pod kontrola dermatologa, który rozpozna rodzaj trądziku, zaleci odpowiednie leczenie bądź lekami zewnętrznymi bądź stosowanymi doustnie oraz udzieli porady jak pielęgnować dany rodzaj cery.
Medserwis
Jak leczy się trądzik?
dr Roman Prończuk
Są różne rodzaje trądziku oraz stany zaawansowania tej choroby. Proces leczenia zależy właśnie od wymienionych czynników. W przypadku łagodnego trądziku, lekarz może zaproponować stosowanie maści lub kremu zawierającego nadtlenek benzoylu lub tretinoiny - leku zawierającego pochodną witaminy A (należy pamiętać, że tretynoina zwiększa wrażliwość skóry na światło słoneczne oraz że leku nie należy stosować w czasie ciąży i laktacji).
Dobre wyniki w leczeniu zmian trądzikowych maja preparaty zawierające kwas azalainowy który jest substancją czynną mającą działanie przeciwtrądzikowe oraz wybielające skórę w przypadku hiperpigmentacji. Kwas azalainowy działa przeciwbakteryjnie hamując syntezę białek komórkowych bakterii tlenowych i beztlenowych , szczególnie Propionibacterium acnes i Staphylococcus epidermidis.
Działanie leku zmniejsza ilość mikrozaskórników poprzez normalizację procesu powstawania keratyny oraz obniżenie grubości warstwy rogowej skóry. Lekiem zawierającym kwas azalainowy jest ACNE-DERM.
W przypadkach umiarkowanego lub ciężkiego trądziku stosowane są przede wszystkim antybiotyki z grupy tetracyklin. Czasem można je łączyć z maściami zawierającymi pochodną witaminy A. Inne skuteczne antybiotyki to doustna erytromycyna, klindamycyna czy minocyklina. Antybiotyki mogą być stosowane zarówno w postaci doustnej jak i w postaci lotionów. Dodatkowo należy podawać witaminy: PP, B2, C. Do leczenia przewlekłych zmienionych zapalnie cyst lekarz może stosować izotretinoinę (Roaccutane) doustną. Lek ten jest syntetycznym antybiotykiem na bazie witaminy A. Charakteryzuje się bardzo wysoką skutecznością w leczeniu trądziku o ciężkim przebiegu, z obecnością zapalnie zmienionych cyst. Terapia taka powinna być bardzo uważnie monitorowana. Kobiety przed rozpoczęciem stosowania leku powinny wykonać test ciążowy, ponieważ leku nie wolno stosować w ciąży (potencjalne uszkodzenie płodu). Ponadto w czasie stosowania preparatu izotretynoiny kobiety powinny zażywać doustne środki antykoncepcyjne. Leczenie hormonalne w postaci doustnych środków antykoncepcyjnych jest korzystnym dodatkiem dla kobiet ze zmianami trądzikowymi. Działanie tych środków wynika z korzystnego wpływu estrogenów w nich zawartych na poziom androgenów we krwi. Wynikiem tego działania jest obniżenie aktywności gruczołów łojowych w skórze.
Oprócz w/w istnieją środki o działaniu antyandrogenowym. Przykładem jest octan cyproteronu (Diane 35), który hamuje stymulację gruczołów łojowych przez androgeny.
Mniej znaną terapią jest wstrzykiwanie bezpośrednio w cystę triamcynolonu, rodzaju steroidu. Efektem ubocznym tego rodzaju działania może być czasowe ściemnienie skóry wokół miejsca iniekcji. U niektórych dorosłych są widoczne trwałe ślady - blizny pozostające po cystach, głębokich pryszczach, szczególnie takich, które były zainfekowane. Blizny potrądzikowe można spróbować leczyć za pomocą zastrzyków z kortykosteroidami lub z kolagenem.
Wskazane jest także okresowe oczyszczanie skóry (zwłaszcza z dużą ilością zaskórników) w gabinecie kosmetycznym.
Medserwis
Czasem ślady po trądziku pozostają bardzo długo na skórze, szpecąc ją i będąc przyczyną problemów z akceptacją własnego wyglądu, czy jest na to rada by uniknąć takich problemów?
dr Roman Prończuk
Wczesne leczenie trądziku z reguły zapobiega powstawaniu blizn, przebarwień skóry a także i kompleksów. Ze śladami po trądziku można i trzeba walczyć, bądź to stosując leki np. ACNE -DERM, który ma działanie wybielające pomocne w leczeniu hiperpigmentacji lub różnego rodzaju mechaniczne złuszczenia naskórka. Jest to już leczenie zabiegowe, które odbywa się w gabinetach dermatologii estetycznej.
Rada dla wszystkich, którzy mają problemy z trądzikiem, rodziców i młodzieży w wieku pokwitania. Leczenie trądziku najlepiej zacząć w początkowej fazie, gdy nie ma głębokich, ropnych zmian skórnych, które leczy się ciężko i które mogą pozostawić trwałe ślady w postaci blizn. Często wystarcza leczenie zewnętrzne i odpowiednia pielęgnacja skóry przy pomocy tzw. dermokosmetyków. Jednym z takich leków jest także wspomniany w dzisiejszej rozmowie ACNE-DERM. Im wcześniej zaczniemy walkę z trądzikiem tym większa szansa na szybkie wyleczenie i zminimalizowanie ryzyka szpecących "pamiątek" na skórze.