WOSP dla ciężarnych

Wielka Orkiestra Świątecznej Pomocy
na rzecz ciężarnych z cukrzycą

Znana ze swojego zaangażowania w poprawię zdrowia dzieci Fundacja Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy w 2004 roku uruchomiła specjalny programu polegający na wyposażaniu klinik diabetologicznych w pompy insulinowe dla kobiet z cukrzycą planujących ciążę. WOŚP spojrzała na losy dzieci szerzej, rozumiejąc, ze leczenie kobiet ciężarnych z cukrzycą pomaga zabezpieczyć dzieci przed wadami wrodzonymi. Ideą projektu, realizowanego pod patronatem Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego i koordynowanego przez prof. Jacka Sieradzkiego z Kliniki Chorób Metabolicznych w Krakowie, jest bezpłatne wypożyczanie pomp insulinowych kobietom z cukrzycą typu 1 planującym ciążę lub będącym w pierwszych tygodniach ciąży. W trakcie blisko 4 lat działania programu dzięki zebranym przez WOŚP pieniądzom zakupionych zostało 170 nowoczesnych pomp insulinowych.

Pompy są rozdzielane do ośrodków diabetologicznych zajmujących się opieką specjalistyczną nad ciężarnymi z cukrzycą. Od grudnia 2004 do końca 2007 roku do 8 ośrodków diabetologicznych w Polsce (w Krakowie, Warszawie, Zabrzu, dwa ośrodki Łodzi, Gdańsku, Białymstoku i Poznaniu) przekazanych zostało 100 pomp insulinowych MiniMed 508. Z możliwości bezpłatnego skorzystania z urządzeń skorzystały 222 pacjentki z cukrzycą, które otrzymały pompy na czas planowania i przebiegu ciąży oraz na czas połogu. W 2008 roku Fundacja WOŚP zakupiła dla ciężarnych kolejne 70 pomp. Tym razem były to najnowsze pompy Paradigm 722 RT, które oprócz możliwości elastycznego podawania insuliny, posiadają również opcję pomiaru cukru. W tym roku do programu dołączył również ośrodek w Lublinie.
Według lekarzy z ośrodków opiekujących się ciężarnymi z cukrzycą, zastosowanie pomp insulinowych pomaga osiągnąć wyrównanie metaboliczne w czasie ciąży i zmniejszyć ryzyko powikłań ciąży oraz porodu zarówno u kobiet ciężarnych, jak i u noworodków. Należy jednak dążyć do optymalnego wdrażania tego rodzaju terapii w czasie planowania ciąży, tak, by uzyskać optymalne warunki metaboliczne już od pierwszych dni życia płodu.

Program realizowany dzięki zaangażowaniu WOŚP wypełnił lukę po zlikwidowanym w 2001 roku roku Banku Środków Technicznych, który działał przy Ministerstwie Zdrowia. Sprzęt taki, jak pompy insulinowe, trafiał z banku do poszczególnych ośrodków, które przydzielały go pacjentom i przygotowywały pełne sprawozdania z jego wykorzystania. Program koordynowany przez prof. Sieradzkiego i realizowany dzięki wsparciu WOŚP jest de facto kontynuacją działań prowadzonych niegdyś przez bank. W sytuacji, w której szpitale nie dysponują pieniędzmi na zakup pomp i wypożyczanie ich kobietom z cukrzycą, pompy zakupione przez WOŚP stają się często jedynym rozwiązaniem dla przyszłych matek, które chcą urodzić zdrowe dzieci. Dostęp do pomp insulinowych dla kobiet z cukrzycą przedciążową na taką skalę jest możliwy dzięki zaangażowaniu Fundacji.

W ramach projektu tworzone są również i rozwijane przy ośrodkach akademickich nowe centra wypożyczania pomp dla pacjentek ciężarnych. Warunkiem kluczowym jest, aby ośrodek diabetologiczny zapewniał kobietom uczestniczącym w programie dalszą opiekę i kontrolował leczenie. Równocześnie ośrodek diabetologiczny zobowiązany jest do współpracy z ośrodkiem położniczym, w którym kobieta ma zapewnioną kontrolę położniczą w czasie ciąży i zabezpieczone rozwiązanie. Współpraca diabetologa z położnikiem w realizacji programu pokazała celowość działań zespołowych i wielospecjalistycznych. Wyłoniła się również idea rozszerzenia współpracy na lekarzy anestezjologów i neonatologów.

Wkrótce ośrodki biorące udział w programie zostaną wyposażone w specjalny program komputerowy pozwalający ujednolicić sposób gromadzenia danych od pacjentek – użytkowniczek pomp. Program będzie także brał pod uwagę pacjentki stosujące peny, co pozwoli na porównanie dwóch metod leczenia w trakcie przebiegu ciąży. Stworzenia systemu i jego wdrożenia podjęła się firma Medtronic MiniMed – producent pomp insulinowych używanych w programie dla kobiet z cukrzycą przedciążową.