Wada zgryzu a terapia logopedyczna

Wady zgryzu mają znaczący wpływ na powstawanie wad wymowy.

Rozróżniamy wady zgryzu rozwojowe czyli wrodzone, w zależności od działania czynników patogennych, do których należą:
• dziedziczność,
• choroby przebyte przez matkę w czasie ciąży,
• krzywica,
• choroby zakaźne lub ucisk wewnątrzmaciczny,
• przebyte urazy w ciąży,
• wadliwe ułożenie płodu,
Zakłócają one kształtowanie się narządów jamy ustnej twarzoczaszki w życiu płodowym.
Drugą grupą są wady nabyte, zazwyczaj rozwijające się tuż po urodzeniu, a także w każdym okresie rozwoju uzębienia i zgryzu.

Do przyczyn powstawania wad nabytych należą:
• niekorzystne układanie niemowlęcia,
• nieprawidłowy sposób karmienia,
• przetrwanie niemowlęcego sposobu połykania,
• wady tkanek miękkich jamy ustnej,
• nagryzanie palców,
• gryzienie różnych przedmiotów,
• zgrzytanie zębami,
• ssanie kciuka,
• urazy zębów,
• złe odżywianie.

Najczęściej występujące wady zgryzu to:
• tyłozgryz (cofnięcie żuchwy w stosunku do szczęki górnej),
• przodozgryz (wysunięcie żuchwy do przodu),
• zgryz otwarty (podczas zwarcia szczęki górnej i dolnej brak styczności zębów),
• zgryz krzyżowy (jeden lub grupa zębów dolnych jest wysunięte przed zęby górne).

Wady zgryzu mogą zaburzać takie czynności jamy ustnej, jak:
• oddychanie,
• żucie,
• połykanie,
• wymowa.

Leczeniem wad zgryzu zajmuje się lekarz ortodonta. W przypadkach nasilonych wad stosowane są aparaty ortodontyczne, mioterapia a także ćwiczenia logopedyczne.
Terapia logopedyczna znacznie ułatwia leczenie ortodontyczne, skraca czas jego trwania i zapobiega nawrotom, przyczynia się do usunięcia takich czynników etiologicznych wad zgryzu jak:
• oddychanie przez usta,
• hipotomia mięśnia okrężnego ust,
• nieprawidłowa wymowa głosek dentalizowanych (wyrostkowo- zębowych i syczących – seplenienie),
• tłoczenia języka między zęby podczas połykania.

Ćwiczenia logopedyczne stanowią przygotowanie do leczenia aparatami ortodontycznymi, stosuje je się także w celu utrzymania wyników leczenia i zapobiegania nawrotom po leczeniu czynnym.

LOGOPEDA prowadzi między innymi ćwiczenia:
• dmuchania,
• gwizdania,
• napinania górnej wargi i chwytania jej dolnymi siekaczami.

Można stosować także:
• ćwiczenia Skalouda,
• ćwiczenia z krążkiem Friela lub z płytką przedsionkową,
• ćwiczenia mięśniowe i artykulacyjne.
Ważny jest odpowiedni dobór ćwiczeń w zależności od występującej wady zgryzu. Prowadzenie terapii logopedycznej we współpracy z lekarzem ortodontą może skutecznie zapobiec nawrotom wad zgryzu po leczeniu aparatami ortodontycznymi.

mgr Małgorzata Kukiełko
Specjalista Logopedii, Neurologopedii Klinicznej a także Wczesnej Interwencji Logopedycznej.

Wada zgryzu