Rozmowa z dr med. Andrzejem Królem – specjalistą okulistą – lekarzem operatorem w Oddziale Okulistycznym Centrum Medycznego „KARDIOTEL” w Sopocie.Laserowa korekcja wzroku. Coraz gorętszy temat… Rzeczywiście. Coraz częściej pacjenci o to pytają i coraz więcej osób się na nią decyduje. Laserowa korekcja wzroku jest coraz popularniejszą i coraz tańszą metodą na pozbycie się okularów czy kłopotów z użytkowaniem soczewek kontaktowych. Pozwala na pełne funkcjonowanie w każdych np. w nocy, a jest szczególnie polecana dla ludzi aktywnych, uprawiających sporty ekstremalne takie jak nurkowanie, skoki spadochronowe, jazda na rowerze czy motocyklu, gdzie występuje konieczność używania kasków ochronnych przez co zakładanie okularów jest szczególnie trudne, a często wręcz niemożliwe. Dedykowana jest również kobietom, którym okulary psują wypracowany wizerunek, lub przeszkadzają w codziennej pracy np. modelki czy stewardesy. Laserowa korekcja wzroku ma już swoją historię, a kiedy się zaczęła? Początek chirurgii refrakcyjnej – bo tak nazywa się ta dziedzina okulistyki – datuje się na lata 70-te ubiegłego wieku. Radziecki okulista prof. Fiodorow zapoczątkował metodę promienistych nacięć rogówki, które modelowały jej przednią powierzchnię powodując zmniejszenie wady wzroku w oku krótkowzrocznym(tzw. minusy). W latach 80-tych ubiegłego wieku do modelowania rogówki zaprzęgnięto laser. Od tego czasu następuje gwałtowny wzrost jakości i ilości wykonywanych zabiegów metodą laserową. Pierwszą metodą laserową, którą wykorzystuje się do dnia dzisiejszego jest metoda PRK polegająca na wykorzystaniu promienia laserowego do zmiany krzywizny rogówki w efekcie czego uzyskuje się korekcję wady wzroku. Metoda wykorzystywana głównie w leczeniu krótkowzroczności do – 8 dioptrii (minusy) lub nadwzroczności (+) do 4 dioptrii. W toku rozwoju tej dziedziny okulistyki rozwijano nowe metody korekcji wad wzroku takie jak LASEK, LASIK czy epi-LASIK. Równocześnie powiększał się zakres i rodzaj korygowanych wad. Różnice między tymi metodami są dla większości pacjentów niezbyt zrozumiałe. Wybór metody leczenia najkorzystniejszej dla danego pacjenta odbywa się podczas spotkania z lekarzem, gdzie w toku rozmowy pacjent przedstawia charakter swojej pracy i oczekiwania co do efektu leczenia. Po szczegółowych badaniach oczu, podczas których wykonuje się obrazowanie (mapowanie) przedniej części rogówki, określa się grubość rogówki, stan dna oka oraz oczywiście wielkość wady dokonuje się wyboru metody leczenia, która zostaje przedstawiona do akceptacji pacjentowi. W trakcie badań kwalifikacyjnych określa się wielkość wady, którą można zniwelować podczas operacji. Standardowo poruszamy się w obszarze od – 10 dioptrii dla krótkowidzów do +6 dioptrii dla dalekowidzów z astygmatyzmem do 5 dioptrii. Możemy również wykonywać zabiegi tzw. starczowzroczności, gdzie osoby po 40 roku życia – w znacznej części przypadków – będą mogły – po takim zabiegu – czytać bez pomocy okularów.
Laser excimerowy to podobno nie sam laser, ale cały system kilku urządzeń w jednym. Technika ogólnie pędzi do przodu, a co w laserowej korekcji? Posiadamy obecnie laser excimerowy VISX STAR S4 IR amerykańskiej firmy AMO. Wykorzystuje on najnowsze technologie śledzenia ruchu gałki ocznej (Eye Tracker), rejestracji tęczówki niwelującej ruchy cyklotorsialne gałki ocznej (Iris Registration) oraz używa zmiennej częstotliwości pracy lasera (VRR) z jednoczesną zmianą średnicy ablacji (VSS). System ten pozwala dokonać korekcji wzroku w sposób uwzględniający wszelkie indywidualne parametry oka. Metoda ta nosi nazwę Advanced CustmVue. Technika ta dzięki wykorzystaniu analizy WaveFront zastosowanej w urządzeniu WaveScan pozwala na zindywidualizowaną korekcję dopasowaną komputerowo do zróżnicowanych wymagań pacjentów. Technika pomiaru „aparatu optycznego” pacjenta wykorzystuje analizę Fouriera która jak dotąd nie jest wykorzystywana w żadnym innym urządzeniu tej klasy. Dzięki tak zaawansowanej technologii pomiaru możliwe jest korygowanie nie tylko podstawowych wad refrakcji z dokładnością do setnych części dioptrii, ale również wad związanych z jakością widzenia co określane jest mianem aberracji wyższego rzędu. Można to porównać do robienia butów na miarę u szewca, gdzie oprócz długości stopy brane są pod uwagę wszystkie inne charakterystyczne dla danej osoby cechy jego stopy. W sklepie obuwniczym wszystkie buty są uśrednione, tak, aby pasowały na jak najwięcej stóp. Podczas laserowej korekcji wzroku tzw. Advanced CustmVue pacjenci odczuwają znaczną poprawę widzenia w nocy, w półmroku czy przy niekorzystnych warunkach pogodowych. Wrażenia takie zgłaszane są także przez osoby nie noszące okularów a posiadające taką wadę tzw. aberracje wyższego rzędu. Dolegliwości powyższe są szczególnie uciążliwe podczas prowadzenia samochodu w nocy, kiedy rozmyte światła pojazdów jadących z naprzeciwka powodują dyskomfort jazdy kierowcy.
Lasery excimerowe innych producentów tego nie mają? Wiele urządzeń innych producentów wykorzystuje metody zoptymalizowane, które pozwalają na wykonanie laserowej korekcji na podstawie długości gałki ocznej i krzywizny rogówki, bez uwzględnienia wielu specyficznych dla danego oka kryteriów. Niejednokrotnie posiadany przez nas system Advanced CustmVue z analizą WaveFront wykorzystywany jest do „dokorygowywania” operacji wykonywanych metodami zoptymalizowanymi. Staramy się, aby każdemu pacjentowi zaproponować korekcję dokładnie dla jego wady i anatomii oka uwzględniającą wszystkie jego parametry. Wykorzystujemy przy tym wspomniane wcześniej urządzenie WaveScan z analizą WaveFront. WaveScan jest częścią składową lasera, bada on zarówno wadę wzroku jak i aberracje wyższego rzędu, ponadto w czasie tego badania zaznaczane są charakterystyczne punkty na rogówce pacjenta, które służą później do jego identyfikacji i prawidłowego, bardzo dokładnego modelowania rogówki. Na WaveScanie planowane jest leczenie każdego oka indywidualnie.
Jakie urządzenia są potrzebne oprócz systemu laserowego, aby operacja odbywała się z jak najmniejszym ryzykiem dla pacjentów ? Powodzenie całego zabiegu operacyjnego nie zależy jedynie od wykorzystanego systemu laserowego, ale również od urządzeń tzw. peryferyjnych, do których należą m.in. mikrokeratom AMADEUS II (pozwalający na bezpieczne i bardzo precyzyjne ścięcie płatka rogówki jak również wykorzystanie nowych technik Epi-LASIK) i zestaw do diagnostyki BON OPTIC (Topograf i cyfrowa lampa szczelinowa, pozwalające na kompleksową ocenę pacjenta przed i po zabiegu). Powyższe urządzenia w połączeniu z urządzeniem WaveScan i laserem excimerowym dają możliwość uzyskania jak najlepszych efektów pooperacyjnych.
Kardiotel