Płacz dziecka a problemy z brzuszkiem – jak rozpoznać kolkę?
Płacz niemowlęcia potrafi budzić ogromny niepokój rodziców, zwłaszcza gdy pojawia się nagle i trudno go ukoić. Jedną z częstych przyczyn takiego stanu są dolegliwości ze strony brzuszka, takie jak kolka niemowlęca. To powszechny problem, który dotyczy ponad 40% zdrowych, prawidłowo rozwijających się dzieci. Jak rozpoznać to zjawisko?
Czym jest kolka niemowlęca?
Kolkę niemowlęcą rozpoznaje się wtedy, gdy napady płaczu i drażliwości pojawiają się bez wyraźnej przyczyny, są trudne do ukojenia i nie można im zapobiec. Nie występują przy tym żadne objawy wskazujące na chorobę, a dziecko rozwija się prawidłowo. Charakterystyczne jest też to, że problem pojawia się i ustępuje przed 5. miesiącem życia.
Dokładne przyczyny kolki nie są znane, jednak podejrzewa się, że może za nią odpowiadać kilka czynników:
- niedojrzałość układu pokarmowego niemowlęcia, która prowadzi do nadmiernej fermentacji pokarmu, w której trakcie powstają gazy, powodujące skurcze i dyskomfort,
- zaburzenia motoryki jelit,
- nietolerancje pokarmowe lub nadwrażliwość na białko mleka krowiego,
- błędy podczas karmienia, np. nieprawidłowe chwytanie piersi czy butelki, które sprzyja połykaniu powietrza,
- czynniki psychologiczne, np. przebodźcowanie dziecka, nieprawidłowy kontakt emocjonalny z rodzicem[1].
Objawy kolki niemowlęcej
Rozpoznanie kolki opiera się głównie na obserwacji zachowania dziecka. Płacz jest zwykle intensywny, długotrwały (nawet do kilku godzin) i pojawia się nagle, często po karmieniu. Maluch jest rozdrażniony, a próby uspokojenia czy ułożenia do snu przynoszą niewielki efekt.
Typowe są również objawy związane z brzuszkiem – jest on napięty, twardy i może być wyraźnie powiększony. Dziecko często przyjmuje charakterystyczną pozycję: pręży się, podkurcza nóżki do brzucha lub gwałtownie je prostuje. Czasem obserwuje się także zwiększone oddawanie gazów czy zmiany w stolcu, który staje się zielony i śluzowaty.
Ważne jest, aby zwrócić uwagę na ogólny stan zdrowia dziecka. Jeśli prawidłowo przybiera na masie, nie ma gorączki ani innych niepokojących objawów, a napady płaczu mają powtarzalny charakter, kolka jest bardzo prawdopodobnym wyjaśnieniem.
Jak złagodzić kolkę niemowlęcą?
W łagodzeniu kolki duże znaczenie mają proste działania pielęgnacyjne, np. delikatny masaż brzuszka wykonywany okrężnymi ruchami może wspierać przesuwanie gazów w jelitach. Pomocne bywają także ciepłe okłady, które działają rozkurczowo na mięśnie przewodu pokarmowego. Równie istotna jest prawidłowa technika karmienia oraz robienie przerw na odbijanie.
W przypadku uporczywych dolegliwości możemy zastosować preparat na kolki zawierający symetykon. To dobrze poznana substancja, która nie wchłania się do krwiobiegu. Może być stosowana nawet u niemowląt zmagających się z kolką.
Symetykon działa bezpośrednio na pęcherzyki gazu uwięzione w treści pokarmowej. Zmniejsza ich napięcie powierzchniowe, przez co pękają i mogą być szybciej usunięte z przewodu pokarmowego. To może zmniejszyć skurcze, uczucie rozdęcia i dyskomfortu, a przez to przynieść ulgę maluchowi[2].
Choć kolka bywa trudnym doświadczeniem zarówno dla dziecka, jak i rodziców, warto pamiętać, że jest to stan przejściowy. Odpowiednie wsparcie malucha pomoże przetrwać ten etap, a z czasem dolegliwości ustąpią wraz z dojrzewaniem układu pokarmowego.
[1] Rurarz, A., Ratajczak, K., Feleszko, W., (2016). Kolki niemowlęce. Pediatria i Medycyna Rodzinna 12(4) : 413-418.
[2] Pandey, G. S., Patil, M. T., Vir, D. K., Pandey, P. M., & Pathan, R. A. (2020). Exploring formulation and evaluation of simethicone medicated chocolate formulation for anti-flatulence effect. World Journal of Pharmaceutical Research, 9(14): 970-985.
