Czemu chorujemy na cukrzycę?

Znamy już objawy, które przesądzają o rozpoznaniu cukrzycy; zastanówmy się więc przez chwilę czemu tak się dzieje, że niektórzy z nas mają problemy z utrzymaniem odpowiedniego stężenia glukozy we krwi. W tym celu musimy określić podłoże tej choroby. Prawidłowa gospodarka glukozą jest regulowana hormonalnie i w cukrzycy dochodzi właśnie do zaburzeń tej regulacji. Wraz z pokarmem dostarczamy naszemu organizmowi cukry – te z kolei są trawione w głównej mierze do glukozy, która jest cukrem prostym i podstawowym substratem, z którego uzyskujemy energię. Oczywiście zaraz po jedzeniu we krwi pojawia się bardzo dużo glukozy, trzeba więc ją zmagazynować – to magazynowanie zachodzi głównie w wątrobie, a także w mięśniach – z glukozy tworzony jest tutaj wielocząsteczkowy, duży związek określany nazwą glikogen. Dzięki temu, po jedzeniu spada poziom glukozy do wartości mieszczących się w granicach normy, natomiast z biegiem czasu, gdy krążąca we krwi glukoza jest zużywana do wytwarzania energii, organizm potrafi zauważyć spadek jej poziomu i wtedy zostaje ona stopniowo odszczepiana z glikogenu i transportowana do krwi – dzięki temu mechanizmowi zarówno po jedzeniu jak i w przerwach między kolejnymi posiłkami poziom glukozy jest zachowany w pewnych, określonych, prawidłowych granicach.

Cały ten mechanizm jest regulowany hormonalnie – najważniejszymi hormonami są tutaj:
- insulina – odpowiada ona za magazynowanie glukozy i obniżanie jej poziomu we krwi, stymuluje więc syntezę glikogenu
- glukagon - który odpowiada z kolei za rozkładanie glikogenu i uwalnianie glukozy do krwi w okresach, kiedy jej stężenie zaczyna spadać.
W cukrzycy poziom glukozy we krwi jest podniesiony, dochodzi więc tutaj do zaburzeń mechanizmów związanych z działaniem insuliny.
Wspominałem wcześniej, że tak właściwie cukrzyca jest grupą kilku schorzeń – mówimy więc o jej typach. Najczęściej występującym jest typ II – cierpi na niego około 90 % wszystkich chorych na cukrzycę. Rozwija się on wskutek niedostatecznego wydzielania insuliny – jest jej nieco mniej niż powinno być, lub nie działa ona na organizm tak, jak jest to obserwowane w prawidłowych warunkach – określamy to zjawisko mianem insulinooporności. Ten typ cukrzycy rozwija się najczęściej u osób po 40 roku życia z objawami tzw. metabolicznego zespołu X, na który składają się: otyłość, nadciśnienie tętnicze oraz zaburzenia w gospodarce lipidowej – te czynniki, zwłaszcza otyłość pokarmowa, w bardzo dużym stopniu przyczyniają się do rozwoju cukrzycy.
Innym typem jest typ I – tutaj z kolei dochodzi do zniszczenia struktur trzustki, które produkują insulinę, czego następstwem jest jej zupełny brak, a podstawowym leczeniem - podawanie preparatów zastępczych. Pierwsze objawy cukrzycy tego typu występują zwykle między 15 a 24 rokiem życia i znacznie częściej u ludzi szczupłych. Poza tymi dwoma, wyróżniamy jeszcze kilka bardzo rzadkich postaci, m.in. MODY – cukrzycę rozwijającą się u młodych ludzi.
Na podstawie krótkiej charakterystyki najczęściej występujących typów cukrzycy widzimy, że właściwie może ona dotknąć każdego z nas. Wszystkie zaburzenia prowadzące do niej mają prawdopodobnie szerokie podłoże genetyczne, ale są również czynniki które bezpośrednio przyczyniają się do jej rozwoju – czyli sprawiają, że objawy stają się widoczne. Należą do nich przede wszystkim nadciśnienie i otyłość – o czym wspominałem szerzej omawiając II typ cukrzycy.