Badania moczu pomogą przewidzieć reakcje pacjenta na leki

Proste badanie moczu pozwoli dobierać najskuteczniejsze i najmniej toksyczne leki dla każdego pacjenta - wskazują badania brytyjskie przeprowadzone na razie na zwierzętach. Artykuł na ten temat zamieszcza tygodnik "Nature". Jak podkreśla prowadzący badania Jeremy Nicholson z Imperial College w Londynie, ze wstępnych badań wynika, że podobne testy mogą być wiarygodne również w przypadku ludzi. Badacz liczy, że pomiar metabolitów w moczu pomoże rozwinąć metody terapii skrojonej na miarę dla każdego chorego. Dzięki temu można będzie uniknąć niepotrzebnego szpikowania pacjentów nieskutecznymi lekami i narażania go na groźne skutki uboczne. Idea leków przepisywanych "na miarę" zaprząta głowy naukowców i farmakologów od lat. Jednak większość badań nad tym zagadnieniem skupia się wokół tzw. farmakogenomiki, czyli dobieraniu leków ze względu na warianty genów obecne u danego pacjenta. Często chodzi tu o geny wpływające na metabolizm leków w organizmie. Jednak Nicholson uważa, że to podejście nigdy nie przyniesie dobrych rezultatów, gdyż geny nic nie mówią o innych czynnikach wpływających na metabolizm leków, takich jak składniki naszej diety, szczepy bakterii zasiedlających nasze jelita, aktywność fizyczna czy zanieczyszczenie środowiska. Badacz jest natomiast zwolennikiem innej metody, którą określa jako farmakometabonomikę. Polega ona na analizowaniu produktów przemiany materii powstających w wielu rozmaitych reakcjach biochemicznych w organizmie i wydalanych wraz z moczem. Najnowsze badania zespołu Nicholsona potwierdzają jej skuteczność - przynajmniej w odniesieniu do leków przeciwbólowych zawierających paracetamol. Naukowcy prowadzili doświadczenia na szczurach zbliżonych pod względem genetycznym. Przed podaniem gryzoniom potencjalnie toksycznej dawki leku, zmierzyli im poziom różnych produktów przemiany materii (metabolitów) w moczu. Następnie sprawdzali uszkodzenie wątroby u każdego zwierzęcia i porównywali je z rodzajem i poziomem wykrytych metabolitów. Ustalony w ten sposób wzorzec wykorzystali do prognozowania o uszkodzeniach wątroby w drugiej grupie szczurów. Okazało się, że dzięki profilowi metabolitów w moczu gryzoni można było dokładnie przewidzieć, czy wysokie dawki paracetamolu będą toksyczne dla ich wątroby. Autorzy pracy liczą, że opracowany przez nich test będzie można stosować w czasie testów klinicznych nowych leków, w celu identyfikacji grup pacjentów, u których mogą one działać bardzo dobrze lub grup narażonych na silne skutki uboczne. Przyszłe badania powinny też pomóc w ocenie tego, czy zmiana profilu metabolitów, np. za pomocą składników diety (np. jogurtów probiotycznych wzbogacających florę bakteryjną) może wzmacniać skuteczność danego leku. Na razie naukowcy nie potrafią dobrze wyjaśnić, dlaczego niektóre z metabolitów w moczu są pomocne w przewidywaniu reakcji organizmu na leki. Zdaniem Nicholsona, bardzo możliwe jest, że odzwierciedlają one najlepiej te czynniki, od których zależy metabolizm leków, takie jak geny, dieta, skład flory bakteryjnej.(PAP)

Zobacz więcej >>